Điều kiện thương mại quyết định ai làm thủ tục hải quan; tư cách người nhập khẩu quyết định ai được khấu trừ thuế. Với hàng vào EU và Anh, chỗ hay hỏng hiếm khi là câu chữ của điều kiện — mà là trong hồ sơ không có ai đủ tư cách khai báo nhập khẩu. Dưới đây là chín câu hỏi đến bộ phận chúng tôi nhiều nhất trong năm nay, theo thứ tự chúng thường xuất hiện.
1. FOB, CIF, DDP và DDU dừng ở đâu khi vào EU?
FOB dừng tại cảng xếp hàng: người mua lo cước, khai nhập khẩu, nộp thuế. CIF cộng thêm cước và bảo hiểm hàng hải đến cảng đích, nhưng thông quan và thuế vẫn thuộc người mua. DDU — từ 2020 viết là DAP — giao đến địa điểm chỉ định mà không gồm thông quan nhập khẩu, nên người mua phải có mã EORI và đăng ký VAT tại nước đến trước khi hàng tới. Chỉ DDP mới do phía người bán khai nhập khẩu và nộp thuế, và bước đó cần một tư cách pháp lý, không phải một con số giá.
2. EORI là gì, ai phải có?
EORI là mã định danh do hải quan EU và Anh cấp cho đơn vị khai báo hàng hóa. EORI EU do một nước thành viên cấp và dùng được ở tất cả các nước; sau Brexit, Anh cấp mã GB riêng, Bắc Ireland dùng XI. Một pháp nhân, một mã. Khai bằng mã của người khác không phải lối tắt: trong hệ thống hải quan đó là nhập khẩu đứng tên người kia, và trách nhiệm nằm ở chủ mã.
3. DDP vào EU thì dùng EORI của ai?
Ba cách, khác nhau chủ yếu ở việc ai được khấu trừ VAT (câu 5).
| Người nhập khẩu | Ai nộp thuế | Ai được khấu trừ VAT | |
|---|---|---|---|
| Người mua cung cấp EORI và mã VAT | đứng tên người mua | người bán nộp theo hợp đồng | người mua |
| Pháp nhân địa phương hoặc người nhập khẩu danh nghĩa của nhà cung cấp | nhà cung cấp | nhà cung cấp | nhà cung cấp |
| Người bán lập pháp nhân tại nước đến | người bán | người bán | người bán |
Cách một phù hợp với người mua đã đăng ký VAT; cách hai dựng nhanh nhất nhưng chứng từ thuế đứng tên nhà cung cấp; cách ba lâu nhất lúc đầu nhưng sạch nhất khi sản lượng đều.
4. VAT nhập khẩu được tính vào giá DDP thế nào?
Cơ sở tính là trị giá hải quan tại biên giới: trị giá hàng, cước quốc tế, bảo hiểm và thuế nhập khẩu, một số nước còn cộng phí tại cảng đích. Thuế suất chuẩn trong EU khoảng 17% đến 27% tùy nước hàng vào, không phụ thuộc nơi sản xuất. Vì vậy câu “đã gồm thuế” phải nói rõ ba điểm: nước nào, thuế suất dự phòng bao nhiêu, tỷ giá ngày nào. Không rõ thì chênh lệch lúc thông quan thành tranh cãi.
5. VAT nhập khẩu có được khấu trừ không?
Chỉ khi chứng từ đứng tên người nhập khẩu. Nếu hàng nhập dưới tên nhà cung cấp dịch vụ, chứng từ thuế thuộc về họ và người mua đã đăng ký VAT không khấu trừ được — về dòng tiền là trả thuế hai lần: một lần trong giá DDP, một lần trong tờ khai của mình. Điều này phải nằm trong hợp đồng, không phải phát hiện vào kỳ kê khai quý.
6. Hoãn nộp VAT là gì?
Tại Anh, doanh nghiệp đã đăng ký VAT dùng được postponed VAT accounting: khai và khấu trừ VAT nhập khẩu trên cùng một tờ khai, không phải nộp trước rồi hoàn sau. Tại EU, phần lớn nước cho phép hoãn nộp theo giấy phép, nhưng người nhập khẩu phải đăng ký VAT tại nước đó. Không có đăng ký tại chỗ thì không có hoãn, phải nộp tại cửa khẩu.
7. IOSS có phải là DDP không?
Không. IOSS là cơ chế thu VAT cho hàng B2C giá trị thấp vào EU — không quá 150 EUR — với VAT thu ở khâu bán. DDP là điều kiện thương mại nói ai thông quan và ai trả thuế. Lô 200 EUR không đi IOSS được, vẫn khai nhập khẩu bình thường; lô 30 EUR bán theo DDP vẫn được, nhưng câu hỏi VAT vẫn phụ thuộc ai giữ mã IOSS. Điều kiện thương mại và cơ chế thuế là hai việc khác nhau.
8. Hợp đồng ghi DAP nhưng người mua không có mã VAT thì sao?
Hàng tới cửa khẩu mà không ai đủ tư cách khai, phải lưu bãi, phí lưu tính theo ngày. Rủi ro trên giấy thuộc người mua, nhưng container nằm trên tuyến do người bán thu xếp, nên xử lý thực tế vẫn là phía người bán. Một câu hỏi trước khi đặt chỗ — “gửi giúp mã EORI và mã VAT nước đến” — tiết kiệm cả tuần trao đổi sau đó.
9. Trên hóa đơn và hợp đồng nên ghi gì?
- Phiên bản và điều kiện kèm địa điểm chính xác: “DAP Rotterdam, Incoterms® 2020”, không ghi “DAP Europe”.
- Tên, địa chỉ, EORI và mã VAT của hai bên.
- Tách trị giá hàng khỏi cước và bảo hiểm, vì trị giá hải quan cấu thành từ các phần này.
- Với DDP, ghi rõ ai là người nhập khẩu và chứng từ thuế gửi cho ai.
Vấn đề thường không ở điều kiện, mà ở tư cách
Câu chữ thì dễ viết cho gọn, nhưng khai nhập khẩu vào EU cần một người nhập khẩu có thật: một mã EORI, một đăng ký VAT, một bên nhận trách nhiệm khai báo. Ba việc đó khớp nhau trước khi container chạy có giá trị hơn hai điểm cước. Gửi tuyến, tên hàng, trị giá và mã bưu chính nơi đến, chúng tôi sẽ đặt DDP và DAP cạnh nhau, ghi rõ thuế và chứng từ thuộc về ai. Cần trả lời ngay cho lô đang chạy, nhắn nhóm vận hành qua WhatsApp: +86 135 0963 1114.