Mỗi lần container đến mà hàng hỏng, lại có hai câu quen thuộc: người mua hỏi ai trả, và người bán phát hiện bảo hiểm nằm trong giá CIF đền ít hơn mình tưởng rất nhiều. Đây là bảy câu hỏi chúng tôi làm rõ trong cuộc trao đổi đó.
Câu 1: Trong CIF, bảo hiểm của người bán thực sự gồm gì?
CIF buộc người bán mua bảo hiểm vì lợi ích người mua, nhưng chỉ ở mức tối thiểu: Institute Cargo Clauses (C), với số tiền 110% trị giá hoá đơn. Đây là đơn bảo hiểm theo rủi ro liệt kê, không phải mọi rủi ro. Hợp đồng không ghi điều khoản nào thì mặc định là C.
Câu 2: ICC C loại trừ những gì?
Trộm cắp và không giao hàng, nước ngọt và mưa, vỡ không do tai nạn lớn, đóng gói không đảm bảo, khuyết tật nội tại, chậm trễ và mất thị trường — đều không thuộc C. C chỉ đáp ứng các sự kiện lớn: mắc cạn, chìm, cháy, đâm va, ném hàng xuống biển. ICC B thêm động đất, núi lửa, nước biển hoặc nước sông tràn vào, sóng cuốn. ICC A là mọi rủi ro trừ các loại trừ ghi rõ.
Câu 3: Rủi ro chuyển khi lên tàu, sao bảo hiểm lại đến tận kho?
Rủi ro và bảo hiểm là hai đường khác nhau. Trong CIF, rủi ro chuyển khi hàng lên tàu; từ đó người có quyền lợi bảo hiểm là người mua, nên đơn bảo hiểm phải ký hậu cho họ. Phạm vi bảo hiểm thường tính từ kho đến kho, kết thúc tại kho đích hoặc sau 60 ngày kể từ khi dỡ hàng, tùy điều kiện nào đến trước.
Câu 4: FOB do người mua mua bảo hiểm — người bán bỏ qua được không?
Không. Trước khi hàng lên tàu, rủi ro vẫn thuộc người bán, và đơn bảo hiểm đường biển của người mua thường không đền tổn thất tại kho đi hay chặng vận tải nội địa. Người bán FOB nên tự mua cho chặng trước khi xếp hàng, hoặc xác nhận bằng văn bản đơn của người mua bắt đầu từ lúc nào.
Câu 5: DAP và DDP ai mua bảo hiểm?
Người bán chịu rủi ro đến địa điểm chỉ định nên nên là người mua. Hai điều thường thiếu: giá DDP không gồm bảo hiểm, và không ai đối chiếu số tiền bảo hiểm với trị giá đã có thuế — cao hơn trị giá FOB vì cộng cước, bảo hiểm và thuế. Hãy yêu cầu chứng thư và đọc kỹ số tiền bảo hiểm.
Câu 6: Khiếu nại cần những giấy tờ gì?
- Đơn bảo hiểm gốc hoặc chứng thư, kèm chuỗi ký hậu nếu đã chuyển nhượng
- Vận đơn, hoá đơn thương mại và packing list
- Báo cáo giám định của giám định viên hãng tàu hoặc bảo hiểm, kèm ảnh hư hỏng và container
- Thông báo khiếu nại bằng văn bản cho hãng tàu khi nhận hàng, và thông báo cho bảo hiểm không chậm trễ
- Thư từ trao đổi với hãng tàu — bảo hiểm sẽ yêu cầu trước khi trả tiền
Có hai đồng hồ: thông báo cho hãng tàu khi phát hiện tổn thất, và thời hiệu khởi kiện hãng tàu thường là một năm. Đừng chờ bảo hiểm tất toán rồi mới viết cho hãng tàu.
Câu 7: Vì sao tiền đền thấp hơn tổn thất?
- Có mức miễn thường mỗi vụ, và miễn thường theo tỷ lệ khác với theo số tiền.
- Bảo hiểm dưới giá trị: đền theo tỷ lệ.
- Tổn thất chung: khi tàu hy sinh hàng hoá hoặc bỏ chi phí để cứu hành trình, mọi chủ hàng cùng đóng góp.
- Khấu trừ khấu hao và giá trị cứu hộ khi áp dụng.
| Phạm vi | Đền những gì | Thường dùng cho |
|---|---|---|
| ICC C | Sự kiện lớn: mắc cạn, chìm, cháy, đâm va, ném hàng, dỡ tại cảng trú ẩn | Mức tối thiểu của CIF; hàng rời, giá trị thấp |
| ICC B | Toàn bộ C, thêm động đất, nước biển hoặc nước sông, sóng cuốn | Máy móc, hàng đóng kiện trên boong |
| ICC A | Mọi rủi ro trừ các loại trừ ghi rõ | Giá trị cao, dễ vỡ, điện tử, hàng dự án |
Nếu bạn đang viết điều kiện vào hợp đồng hoặc kiểm tra đơn bảo hiểm đã có, gửi incoterm, trị giá hàng và điều khoản qua WhatsApp. Chúng tôi sẽ nói rõ phạm vi này không đền gì — trước khi tổn thất chứng minh điều đó.