Một quy tắc trong loạt bài này giải thích nhiều tranh cãi giữa người mua và người bán hơn cả: thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp. Nó không phải chuyện xuất xứ, cũng không hẳn chuyện mã HS — nó trả lời một việc: hàng của bạn có nằm trong phần chữ của một lệnh hay không. Nếu có, lúc nhập khẩu phải nộp một khoản bảo lãnh mà không ai ghi vào báo giá.
Bối cảnh (đã ẩn thông tin)
Một xưởng nội thất ở Bình Dương gửi hai container cùng một mẫu tủ cho cùng một khách Mỹ, cách nhau bốn tháng. Container đầu thông quan bình thường. Container thứ hai bị đánh dấu, đại lý yêu cầu nộp bảo lãnh 18% trị giá trước khi giải phóng. Cùng hàng, cùng khách, cùng mã HS: điều thay đổi là ở giữa có một lệnh cuối cùng được công bố, và mô tả hàng trong lệnh bao trùm mẫu tủ đó.
Quy tắc qua bốn bước
- Đơn kiện và điều tra: ngành trong nước nộp đơn, cơ quan điều tra biên độ phá giá hoặc trợ cấp.
- Lệnh: nếu có thiệt hại, lệnh được công bố kèm phạm vi và thuế suất: một mức cho từng nhà xuất khẩu bị nêu tên, một mức “all others” và một mức toàn quốc cho phần còn lại.
- Nộp bảo lãnh khi nhập: hải quan thu theo mức áp cho nhà sản xuất hoặc xuất khẩu. Đây là bảo lãnh, chưa phải thuế cuối cùng.
- Rà soát và quyết toán: rà soát hằng năm xác định mức thực tế; chênh lệch được hoàn hoặc truy thu, thường sau một hai năm.
Phạm vi do câu chữ quyết định, không do mã HS
Lệnh mô tả hàng bằng văn xuôi: kích thước, vật liệu, bề mặt, đôi khi có loại trừ. Hai mặt hàng cùng mã HS có thể nằm hai bên ranh giới. Vì thế mới có chuyện một nhà xuất khẩu nằm trong lệnh “không áp dụng cho đồ gỗ”, và vì thế mới có thủ tục xác định phạm vi: đề nghị cơ quan nói rõ bằng văn bản một sản phẩm cụ thể có thuộc phạm vi không.
Một ca Thái Lan, một ca Việt Nam
Thái Lan. Với sản phẩm năng lượng mặt trời, thuế suất từng chênh rất mạnh giữa các nhà xuất khẩu, vì mức riêng đòi hỏi chứng minh độc lập khỏi ảnh hưởng nhà nước. Cùng một nhà máy có thể có hai mức bảo lãnh khác hẳn, tùy tên trên tờ khai.
Việt Nam. Với đồ gỗ, câu hỏi thường là gia công tại Việt Nam đưa hàng vào hay ra khỏi phạm vi. Có quyết định phạm vi thì chuyển từ nộp bảo lãnh sang nhập khẩu bình thường; không có thì hồ sơ đối diện điều tra chống lẩn tránh — chậm hơn và đắt hơn.
Bộ hồ sơ nên giữ
- Toàn văn lệnh và đoạn phạm vi, ghi ngày kiểm tra
- Tên, địa chỉ nhà sản xuất và mức áp cho họ, không chỉ nhà xuất khẩu
- Hồ sơ sản xuất: hoá đơn mua nguyên liệu, sổ xưởng, bảng kê vật tư
- Quyết định phạm vi hoặc loại trừ, và những tờ khai đã áp dụng
- Thoả thuận bằng văn bản: ai chịu tiền bảo lãnh trong thời gian còn treo
Nếu một lô hàng đáng phải nộp bảo lãnh thì đáng mười phút kiểm tra trước. Gửi mô tả hàng và mã HS qua WhatsApp; chúng tôi nói lệnh đó có thể chạm tới hay không, và bảo lãnh sẽ đẩy landed cost lên đâu.